Мұхит әлемі

Учебный текст на казахском языке.

Мұхитты танып, тіршіліктің байланысын түсінеміз. 5 бөлім, 20 шағын сабақ. Өз қарқыныңмен оқы; қажет жерде ересек адаммен бірге орында.

7–10 жас · қазақ тілінде

Ашық ғылыми дереккөздерге сүйенген авторлық бағдарлама. Ресми мектеп бағдарламасы ретінде бекітілмеген. Жас ауқымы — бастапқы бағдар; балалармен сынақтан кейін нақтыланады.

Чему научишься?

Мұхит, жарық және су қозғалысы туралы негізгі ұғымдарды түсіндіремін.
Балық пен теңіз сүтқоректісін салыстырамын.
Фитопланктон, криль және киттің қорек байланысын көрсетемін.
Білген дерекке сүйеніп, бір қорғау әрекетін жоспарлаймын.

Көгілдір ғаламшар

Жер неге көгілдір?Жер бетінде судың құрлықтан көбірек орын алатынын түсіндіремін.Бір мұхит, бес атауБес мұхит атауын танып, олардың суы байланысатынын айтамын.Су неге тұзды?Тұздың суға қайдан келетінін және буланғанда не болатынын түсіндіремін.Тереңдеген сайын не өзгереді?Мұхитта тереңдеген сайын күн жарығы азаятынын түсіндіремін.

Су астындағы тіршілік

Кішкентай планктонның үлкен рөліПланктонды ағыспен қалқып жүретін ағзалар деп сипаттаймын.Балық су астында қалай тыныс алады?Желбезек пен өкпенің айырмасын қарапайым тілмен айтамын.Дельфин балық па?Теңіз сүтқоректілерін балықтан екі белгісі арқылы ажыратамын.Маржан — тас па, жануар ма?Маржанның жануар екенін және рифтің мекен рөлін түсіндіремін.

Киттің ерекше әлемі

Алып көк китКөк киттің көлемі мен қорегінің көлемі бірдей болуға міндетті емес екенін түсіндіремін.Киттің тыныс алу жолыКиттің суға сүңгуі мен ауа жұтуын ретімен сипаттаймын.Үлкен ауыз, ұсақ қорекКөк киттің қоректі сүзу кезеңдерін реттеймін.Киттер неге жолға шығады?Кей киттердің маусымдық көшуін қорек және төлдеумен байланыстырамын.

Қозғалыстағы мұхит

Толқын қалай пайда болады?Кәдімгі су беті толқынының желмен байланысын түсіндіремін.Теңіз неге тасып, қайтады?Судың тасуы мен қайтуын толқыннан ажыратамын.Мұхиттың су жолдарыАғысты судың бір орыннан басқа орынға жылжуы деп сипаттаймын.Бір тамшының сапарыБулану, конденсация және жауын-шашынды ретімен байланыстырамын.

Мұхит және біз

Қорек тізбегі қалай байланысады?Қарапайым қорек тізбегін реттеп, бір буынның басқаларға әсерін түсіндіремін.Мұхит жылуды қалай сақтайды?Мұхиттың жылу жинап, оны тасымалдауға қатысатынын түсіндіремін.Қоқыс суда қайда кетеді?Қоқыстың тасымалдануын және ағзаларға әсер ету жолдарын түсіндіремін.Менің мұхитқа көмегімНақты әрекет таңдап, оның пайдасын білген дерекпен түсіндіремін.

Мұхит әлемі · Қорытынды

Самостоятельная работа

«Мұхитты таныстырамын» атты бір бет жаса. 1) Бір табиғи байланысты жебемен көрсет. 2) Кит пен балықтың екі айырмасын жаз. 3) Өзің жасайтын бір қорғау әрекетін және уақытын белгіле. 4) Бір дереккөзді ата. Өзің тексер: байланыс түсінікті ме, айырма дұрыс па, әрекет нақты ма, дереккөз бар ма? Жобаны ересек адамға түсіндір; ол автоматты бағаланбайды және серверге жіберілмейді.

Источники